Ang Banoy

Blog

  • Bantay-Kamao sa Typo

    Sa mundo ng campus journalism, ang Copy Reading at Headline Writing ay hindi biro. Isa itong pagsubok ng talas ng isip at bilis ng pag-edit. Sa Romana C. Acharon Central Elementary School , isang coach na si Roel Neniel Revilleza na may limang taon nang karanasan sa copy reading and headline writing na ito ang patuloy na gumagabay sa mga kabataang mamamahayag upang maabot ang rurok ng tagumpay.

    “Napakahirap,” ika nga ng coach, “dahil kahit magaling ang bata, kailangan ding maging mahusay ang coach. You cannot teach what you don’t know.” Kaya’t habang nagsasanay ang mga estudyante, doble ang pagsisikap ng coach upang pag-aralan ang bawat detalye ng copy reading.

    Hindi biro ang juggling ng tasks, lalo na kung maraming sinalihang event ang mga mag-aaral. Ngunit sa kabila ng hirap, nahanap ng coach at mga estudyante ang balanse upang magpokus sa copy reading.

    Ang tatlong taong karanasan ng coach sa NSPC ay nagsilbing matibay na pundasyon upang mahubog ang mga estudyante. Bitbit niya ang mga aral ng nakaraan at ang dedikasyon para sa hinaharap.

    Ang payo niya sa mga campus journalists? “Keep on reading and writing. Baka hindi ka pinalad ngayon, pero baka may mas angkop na event para sa’yo. Huwag kang susuko.”

    Patience, dedication, at pagiging updated sa mga balita—ito ang mga katangiang dapat taglayin ng isang coach. Sa kabila ng hamon, patuloy ang paghasa ng mga kabataan at ng kanilang mentor.

    Bitbit ang pangarap na magtagumpay hindi lamang sa NSPC kundi sa bawat pahina ng kanilang paglalakbay sa mundo ng journalism, nagpatuloy sila sa kanilang paglalakbay tungo sa mas mataas na antas ng kahusayan.

  • Saluysoy ng Katotohanan: Isang Kwento ng Tagumpay sa NSPC!

    Isang makasaysayang tagumpay ang nakamit ng Pambansang Mataas na Paaralan ng Lungsod ng Heneral Santos nang masungkit nila ang ikalawang pwesto sa Best School Paper sa kategoryang Filipino sa National Schools Press Conference (NSPC) 2024 na ginanap sa Carcar, Cebu City.

    Matapos ang mahabang panahon ng paghahanda, rebisyon, at pagsasanay, nagbunga rin ang lahat ng pagsisikap ng buong pahayagan ng paaralan. Bawat pahina ng kanilang pahayagan ay sumasalamin sa kasipagan at dedikasyon na kanilang inialay sa kompetisyon.

    Tampok sa kanilang school paper ang mahusay na balita, malikhaing lathalain, matalas na editoryal, at kapana-panabik na sports writing, at ang buong parte ng school paper. Ang pagkaka-balanseng nilalaman at mataas na kalidad ng kanilang gawa ang naging daan upang mapansin sila sa pambansang antas.

    Hindi naging madali ang proseso. Mula sa pagbuo ng mga ideya hanggang sa huling paglalapat ng layout, kinailangan ng tiyaga at pagsisikap upang maabot ang pamantayang hinihingi ng NSPC.

    Ang tagumpay na ito ay hindi lamang nagbigay ng karangalan sa paaralan kundi nagsilbing inspirasyon sa iba pang mga mag-aaral na nagsisikap sa larangan ng campus journalism.

    Sa kabila ng mga pagsubok, pinatunayan ng Pambansang Mataas na Paaralan ng Heneral Santos na kayang makipagsabayan at magtagumpay sa pinakamataas na antas ng kompetisyon sa pamamahayag.

    Pag-uwi sa kanilang lungsod, dala nila hindi lamang ang tropeo kundi ang inspirasyong magpatuloy, magpursige, at magbahagi ng kanilang husay sa bawat pahina ng kasaysayan ng campus journalism.

  • Balita, Kamera, Aksyon! Paghahanda ng Heneral Santos Delegates para sa RSPC

    Sa bawat sabado na lumilipas, bumabalot sa isang silid ang ingay ng tiklado, tunog ng camera shutter, at malalalim na buntong-hininga ng mga kabataang mamamahayag ng Heneral Santos. Limang Sabado na silang walang sawang nagsasanay para sa Regional Schools Press Conference (RSPC) na gaganapin sa Isulan, Sultan Kudarat.

    Hindi biro ang kanilang pinagdadaanan. Sa kabila ng pagod mula sa regular na klase, pinipili nilang manatili upang hasain ang kanilang kakayahan sa pagsulat at pamamahayag. Sa bawat sulok ng silid, may abalang mga kamay at isipan—nagsusulat ng headline, nag-eensayo sa harap ng kamera, at hinahanap ang tamang tono at kumpiyansa.

    “Mahirap, pero masarap sa pakiramdam kapag natuto ka ng bago,” wika ng isang kalahok habang binabasa ang kanyang balita. Hindi lang tungkol sa pagkapanalo, kundi sa paglago bilang mamamahayag ang kanilang pinaghahandaan.

    Nasa puso ng bawat kalahok ang pangarap na maiuwi ang karangalan para sa kanilang lungsod. Hindi lamang sila nagsusulat o nagpipinta ng editoryal cartoon; sila’y nagkukuwento ng katotohanan at bumubuo ng koneksyon sa kanilang mambabasa at manonood. Sa kabila ng limitadong oras at mga pagsubok, makikita sa kanilang mga mata ang determinasyon.

    “Ang RSPC ay hindi lang kompetisyon, ito ay isang paglalakbay,” wika ng isang tagapagsanay. Ang patuloy na pagsasanay ay nagbibigay sa kanila ng lakas ng loob na humarap sa anumang hamon.

    Hindi rin matatawaran ang suporta ng mga paaralan at opisyal ng dibisyon. Sila ang nagsisilbing haligi ng mga kabataang ito, tinitiyak na may sapat na gabay at kagamitan upang mapabuti ang kanilang kasanayan. Sa bawat araw ng pagsasanay, nadaragdagan ang kanilang pag-asa at tapang.

    Habang papalapit ang araw ng RSPC, hindi lamang baon ng mga delegado ang kanilang mga camera, mikropono, at panulat. Dala nila ang mga pangarap, aral ng sakripisyo, at diwa ng Heneral Santos City na nag-uudyok sa kanila na magtagumpay. Anuman ang maging resulta, tiyak na ang kanilang kwento ay patunay ng sipag, tiyaga, at pagmamahal sa larangan ng pamamahayag.

  • Heneral Santos Delegates, Handang-handa na para sa RSPC

    Kasalukuyang nasa ika-limang Sabado na ang training session ng Division ng Heneral Santos bilang bahagi ng masusing paghahanda para sa nalalapit na Regional Schools Press Conference (RSPC) na gaganapin sa Isulan, Sultan Kudarat.  

    Ang mga kalahok sa iba’t ibang kategorya sa Filipino at English, kabilang ang Pagsulat ng Balita, Lathalain, Editoryal, Sports, Column, Copy Reading and Headline Writing, Editorial Cartooning, Photojournalism, Radio Broadcasting, at TV Broadcasting, ay puspusan nang nagsasanay upang maging handa sa kumpetisyon at maipakita ang husay ng mga campus journalists mula sa lungsod ng Heneral Santos.  

    Ayon sa mga tagapagsanay, ang patuloy na pagsasanay ay mahalaga upang mapabuti ang kahandaan ng mga kalahok, lalo na sa pagbuo ng dekalidad na sulatin at malikhaing presentasyon.  

    Samantala, patuloy ang suporta ng mga paaralan at opisyal ng dibisyon upang matiyak na may sapat na paghahanda ang delegasyon bago sumabak sa RSPC. Inaasahan na ang mga kalahok ay magpapakita ng kanilang husay at dedikasyon sa larangan ng pamamahayag upang makamit ang tagumpay at maiuwi ang karangalan para sa Heneral Santos City.  

  • Ricris Divine Pormento, kinatawan ng PMPLHS sa RSPC sa Editorial Cartooning

    Heneral Santos City– Kinatawan ng Pambansang Mataas na Paaralan ng Heneral Santos (PMPLHS) si Ricris Divine D. Pormento sa Editorial Cartooning (Filipino)  – Secondary Level sa darating na Regional Schools Press Conference (RSPC) na gaganapin sa Isulan, Sultan Kudarat.  

    Bilang paghahanda, ibinahagi ni Pormento ang kanyang mga ginagawa upang mapahusay ang kanyang kakayahan sa paglikha ng editorial cartoon. “Nagbabasa ako ng mga artikulo upang magkaroon ng ideya sa mga isyung maaaring pagbasehan ng kartun. Bukod dito, regular akong nagpapraktis sa pagbuo ng konsepto upang mapaunlad ang aking pag-iisip,” ani Pormento.  

    Inamin din niya ang hamon ng kompetisyon, lalo na sa pagbuo ng konsepto at paggamit ng limitadong mga elemento. “Mahirap ito dahil kailangan gumamit ng malikhain at kritikal na pag-iisip upang maipahayag ang mensahe sa pamamagitan ng simpleng kartun,” dagdag niya.  

    Si Pormento, na gumawa rin ng straight news, ay patuloy na nagsusumikap upang maging handa sa RSPC, kung saan magtatagisan ng husay ang mga mamamahayag na mag-aaral mula sa iba’t ibang paaralan sa rehiyon.  

    Ang RSPC ay isa sa pinakamahalagang kumpetisyon sa campus journalism, na naglalayong linangin ang kakayahan ng mga kabataang mamamahayag sa iba’t ibang larangan ng pamamahayag tulad ng pagsulat ng balita, lathalain, editoryal, at editorial cartooning.  

  • Lente at Lapis: Paglalakbay ng Heneral Santos Delegates sa RSPC

    Sa likod ng bawat matagumpay na balita ay isang kwento ng pagsisikap at dedikasyon. Para sa mga delegado ng Heneral Santos, ang paghahanda para sa Regional Schools Press Conference (RSPC) sa Isulan, Sultan Kudarat ay isang paglalakbay na puno ng inspirasyon at aral.

    Hindi lamang mga kagamitan ang kanilang dala—bitbit nila ang pangarap na maiuwi ang karangalan para sa kanilang lungsod. Bawat pindot ng camera at hagod ng panulat ay bunga ng mahabang oras ng pagsasanay at sakripisyo.

    Sa kabila ng pagod sa eskwela at personal na mga hamon, pinili nilang maglaan ng oras upang paghusayin ang kanilang kasanayan sa pagsusulat, pagkuha ng larawan, at paghahatid ng balita. Ang bawat pagkakamali ay nagsisilbing hakbang patungo sa pagiging mas mahusay.

    Hindi man madali, ang kanilang paglalakbay ay pinuno ng suporta mula sa kanilang mga paaralan at tagapagsanay. Ang bawat payo at gabay ay nagsisilbing liwanag na nagtutulak sa kanila na magpatuloy.

    Habang papalapit ang RSPC, dala ng mga delegado hindi lamang ang kanilang mga kagamitan kundi pati ang lakas ng loob at pangarap. Para sa kanila, ang tagumpay ay hindi lamang nasusukat sa tropeo kundi sa bawat natutunan at naibahaging kwento.

    Ang Heneral Santos Delegates ay patunay na sa bawat lente at lapis, may kwento ng tapang, tiyaga, at pagmamahal sa larangan ng pamamahayag.

  • Lente at Lapis: Paglalakbay ng Heneral Santos Delegates sa RSPC

    Sa likod ng bawat matagumpay na balita ay isang kwento ng pagsisikap at dedikasyon. Para sa mga delegado ng Heneral Santos, ang paghahanda para sa Regional Schools Press Conference (RSPC) sa Isulan, Sultan Kudarat ay isang paglalakbay na puno ng inspirasyon at aral.

    Hindi lamang mga kagamitan ang kanilang dala—bitbit nila ang pangarap na maiuwi ang karangalan para sa kanilang lungsod. Bawat pindot ng camera at hagod ng panulat ay bunga ng mahabang oras ng pagsasanay at sakripisyo.

    Sa kabila ng pagod sa eskwela at personal na mga hamon, pinili nilang maglaan ng oras upang paghusayin ang kanilang kasanayan sa pagsusulat, pagkuha ng larawan, at paghahatid ng balita. Ang bawat pagkakamali ay nagsisilbing hakbang patungo sa pagiging mas mahusay.

    Hindi man madali, ang kanilang paglalakbay ay pinuno ng suporta mula sa kanilang mga paaralan at tagapagsanay. Ang bawat payo at gabay ay nagsisilbing liwanag na nagtutulak sa kanila na magpatuloy.

    Habang papalapit ang RSPC, dala ng mga delegado hindi lamang ang kanilang mga kagamitan kundi pati ang lakas ng loob at pangarap. Para sa kanila, ang tagumpay ay hindi lamang nasusukat sa tropeo kundi sa bawat natutunan at naibahaging kwento.

    Ang Heneral Santos Delegates ay patunay na sa bawat lente at lapis, may kwento ng tapang, tiyaga, at pagmamahal sa larangan ng pamamahayag.

  • Chinese Coast Guard ships umalis sa Pangasinan, bumalik sa China

    Lumabas na sa karagatan ng Pilipinas ang dalawang barko ng China Coast Guard (CCG) na namataan sa baybayin ng Pangasinan noong katapusan ng linggo, ayon sa Philippine Coast Guard (PCG) nitong Lunes, Peb. 3.  

    Ayon kay Commodore Jay Tarriela, tagapagsalita ng PCG para sa West Philippine Sea (WPS), sinundan ng PCG vessel BRP Cabra (MRRV-4409) ang CCG ships na may bow numbers “3301” at “3104” hanggang sa tuluyang lumabas ang mga ito sa exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas.  

    “Sa buong operasyon, hinamon sa radyo ang mga barkong Tsino upang ipaalam na wala silang legal na awtoridad na magpatrolya sa lugar, alinsunod sa Philippine Maritime Zones Act, United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), at 2016 Arbitral Award,” ani Tarriela.  

    Nauna nang namataan ang mga barkong Tsino sa layong 34 nautical miles mula sa baybayin ng Bolinao, Pangasinan noong Peb. 2 bago lumipat sa Luna, La Union. Ayon sa PCG, ito na ang pinakamalapit na pagpasok ng barkong Tsino sa baybayin ng Pilipinas.  

    Pagsapit ng alas-7 ng umaga noong Lunes, natunton ang CCG ships sa layong 61 at 81 nautical miles mula sa Guangdong, China.  

    Iginiit ng China na ang kanilang mga barko ay nagpapatrolya sa loob ng kanilang teritoryal na katubigan. Sa isang footage mula kay Tarriela, maririnig ang babala mula sa CCG-3104:  

    “Philippine Coast Guard vessel 4409, ito ang China Coast Guard vessel 3104 na nagpapatrolya sa karagatang sakop ng People’s Republic of China alinsunod sa batas. Ang inyong kilos ay nagbabanta sa aming kaligtasan sa paglalayag. Mangyaring lumayo ng hindi bababa sa dalawang nautical miles mula sa aming barko. Over.”  

    Patuloy na iginiit ni Tarriela na nananatiling matatag ang PCG sa pagtatanggol sa karapatan ng bansa sa WPS at hindi nito papayagang mas lumapit pa ang mga barko ng China sa baybayin ng Pilipinas. Tiniyak din niya na mananatiling maingat ang PCG sa pagpapataboy ng mga banyagang barko upang maiwasan ang pagtaas ng tensyon.

  • Dalawang Liberian arestado sa ‘Black Dollar’ Scam sa QC

    Inaresto ng pulisya ang dalawang Liberian dahil sa umano’y panloloko sa isang negosyanteng Pilipina at pagbebenta ng pekeng “black dollars” na nagkakahalaga ng P1.8 milyon sa isang entrapment operation sa Quezon City, ayon sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG).  

    Ayon kay CIDG Director Brig. Gen. Nicolas Torre III, nagsimula ang operasyon matapos magsumbong ang biktima nang mapansin niyang sangkot sa black dollar scam ang mga dayuhang kanyang kausap.  

    Ang black dollar scam ay isang modus kung saan pinapaniwala ang biktima na may mga smuggled US dollars na nilubog sa kemikal upang hindi matunton ng Customs. Sinasabi ng mga scammer na maaaring maibalik ang tunay na anyo ng pera sa pamamagitan ng paghuhugas ng tubig.  

    Matapos ang reklamo at koordinasyon sa mga awtoridad, ikinasa ng CIDG ang entrapment operation sa isang hotel sa Barangay Kamuning, kung saan nahuli ang dalawang suspek.  

    “Ito ay mga miyembro ng Black Dollar African Criminal Gang na sangkot sa black dollar scheme na kumikilos sa Metro Manila at mga karatig-probinsiya,” ayon kay Torre.  

    Nakumpiska mula sa kanila ang 20 pekeng US dollar bills, isang maleta, isang vault na may cotton at pulbos na kemikal, mga berdeng papel na may sukat ng banknote, ilang identification cards, at tatlong cellphone.  

    Nahaharap ngayon ang mga suspek sa kasong paglabag sa Art. 315 (Swindling/Estafa) at Art. 168 (Illegal Possession and Use of False Treasury or Bank Notes and Other Instruments of Credit) kaugnay ng Art. 166 (Forging Treasury or Bank Notes) ng Revised Penal Code.

  • Laoag City isinusulong ang Farm Tourism

    Ang lungsod ay nagde-develop ng mga farm tourism site sa pakikipagtulungan sa mga samahan ng magsasaka upang makaakit ng mas maraming bisita at mapalakas ang kabuhayan ng mga lokal, ayon sa isang opisyal noong Martes.  

    Ayon kay City Agriculturist Sheila Opelac, ang mga proyektong ito ay naglalayong magbigay ng karagdagang kita sa mga magsasaka habang isinusulong ang agrikultura bilang sining at negosyo.  

    Sa Todomax flower farm at vegetable garden sa Barangay Sto. Domingo, na inilunsad noong Disyembre, patuloy na kumikita ang mga magsasaka sa “pick-and-pay” system para sa mga pananim tulad ng pakwan, ampalaya, talong, sili, at sitaw.  

    Matapos ang tagumpay nito, inilunsad naman ng lungsod noong Martes ang unang rice paddy art project sa Barangay Tangid, limang kilometro mula sa Laoag International Airport. Ang proyektong ito ay inspirado ng mga katulad na inisyatiba ng Mariano Marcos State University (MMSU) sa Batac City at naglalayong isulong ang sustainable farming at agro-tourism.  

    Suportado ng pamahalaang lungsod, PhilRice, at mga magsasaka mula sa anim na barangay, ang proyekto ay binigyan ng mga binhi, pataba, at iba pang pangunahing pangangailangan.  

    “Ipinapakita ng proyektong ito ang pangako ng Laoag City sa sustainable farming habang nagsisilbi rin itong natatanging atraksyong panturismo,” ani Mayor Michael Marcos Keon, na ang mukha ay itinampok sa paddy art.  

    Sinabi naman ni PhilRice-Batac Director Mary Ann Baradi na ang paddy art ay isang paraan upang ipakilala sa mga magsasaka ang mga bagong teknolohiya sa pagsasaka, gaya ng PalayCheck system, Bio-N organic fertilizer, at carrageenan plant growth regulator, upang mapataas ang ani at mapababa ang gastos sa produksyon.  

    Ginamit sa paddy art ang IR 1552, isang tradisyunal na purple rice variety, para sa disenyo, at NSIC RC 216, isang high-yielding inbred variety, para sa berdeng background. Ginamit ng mga magsasaka ang prinsipyo ng anamorphosis, isang teknika sa 3D art kung saan nagmumukhang distorted ang larawan ngunit lumilitaw nang tama kapag tiningnan mula sa tamang anggulo.